सनातन संस्कृति, भक्ति और संस्कार

शिव रुद्राष्टकम – नमामीशमीशान | Shiv Rudrashtakam Lyrics Stotram

श्री शिव रुद्राष्टकम पूरा पाठ हिंदी में | Rudrashtakam Stotram Lyrics, Meaning & Benefits

शिव रुद्राष्टकम भगवान शिव को समर्पित एक अत्यंत प्रभावशाली और प्राचीन Shiv Stotram है। इसकी रचना आदि शंकराचार्य द्वारा की गई मानी जाती है। यह स्तोत्र “नमामीशमीशान निर्वाण रूपम्” से प्रारंभ होता है, इसलिए इसे Namami Shamishan Rudrashtakam भी कहा जाता है। शिव रुद्राष्टकम का पाठ शिव भक्ति, आत्मशुद्धि और आध्यात्मिक उन्नति का सशक्त माध्यम माना जाता है।

भगवान शिव को रुद्र रूप में सृष्टि के संहारक और कल्याणकारी देव के रूप में पूजा जाता है। Rudrastakam उनके उसी तत्त्व को प्रकट करता है, जिसमें वे निर्गुण, निराकार और परम सत्य के स्वरूप में प्रतिष्ठित हैं।

शिव रुद्राष्टकम पूरा पाठ (Hindi Lyrics)

नमामीशमीशान निर्वाण रूपं विभुं व्यापकं ब्रह्म वेदस्वरूपम् ।
निजं निर्गुणं निर्विकल्पं निरीहं चिदाकाश माकाश वासं भजेऽहम् ॥1॥

निराकारमोंकार मूलं तुरीयं गिराज्ञान गोती तमीशं गिरीशम् ।
करालं महाकाल कालं कृपालुं गुणागार संसार पारं नतोऽहम् ॥2॥

तुषाराद्रि संकाश गौरं गभीरं मनोभूत कोटि प्रभा श्री शरीरम् ।
स्फुरन्मौलि कल्लोलिनी चारू गंगा लसद्भाल बालेन्दु कण्ठे भुजंगा॥3॥

चलत्कुण्डलं शुभ्रनेत्रं विशालं प्रसन्नाननं नीलकण्ठं दयालम् ।
मृगाधीश चर्माम्बरं मुण्डमालं प्रिय शंकरं सर्वनाथं भजामि ॥4॥

प्रचण्डं प्रकष्टं प्रगल्भं परेशं अखण्डं अजं भानु कोटि प्रकाशम् ।
त्रयशूल निर्मूलनं शूल पाणिं भजेऽहं भवानीपतिं भाव गम्यम् ॥5॥

कलातीत कल्याण कल्पान्त कारी सदा सच्चिनान्द दाता पुरारी।
चिदानन्द सन्दोह मोहापहारी प्रसीद प्रसीद प्रभो मन्मथारी ॥6॥

न यावद् उमानाथ पादारविन्दं भजन्तीह लोके परे वा नराणाम् ।
न तावद् सुखं शांति सन्ताप नाशं प्रसीद प्रभो सर्वं भूताधिवासं ॥7॥

न जानामि योगं जपं नैव पूजां न तोऽहम् सदा सर्वदा शम्भू तुभ्यम् ।
जराजन्म दुःखौघ तातप्यमानं प्रभो पाहि आपन्नामामीश शम्भो ॥8॥

रूद्राष्टकं इदं प्रोक्तं विप्रेण हर्षोतये
ये पठन्ति नरा भक्तयां तेषां शंभो प्रसीदति ॥

इति श्री रुद्राष्टकं सम्पूर्णम ॥

Shiv Rudrashtakam Lyrics in English

Namaamishamishaan nirvaan roopam
vibhum vyaapakam brahma veda swaroopam |
nijam nirgunam nirvikalpam nireeham
chidaakaashamaakaash vaasam bhaje’ham ||1||

Niraakaaram omkaar moolam tureeyam
giraajnaana gotitam eeshwaram gireesham |
karaalam mahaakaal kaalam kripaalum
gunaagaar sansaar paaram nato’ham ||2||

Tushaaraadri sankaash gauram gabheeram
manobhoot koti prabhaa shree shareeram |
sphuranmauli kallolinee chaaru gangaa
lasadbhaal baalendu kanthe bhujangaa ||3||

Chalatkundalam shubhranetram vishaalam
prasannaananam neelkantham dayaalam |
mrigaadheesh charmaambaram mundamaalam
priya shankaram sarvanaatham bhajaami ||4||

Prachandam prakashtam pragalbham paresham
akhandam ajam bhaanu koti prakaasham |
traya-shool nirmoolanam shool paanim
bhaje’ham bhavaanipatim bhaav gamyam ||5||

Kalaateet kalyaan kalpaant kaari
sadaa sachchidaanand daata puraari |
chidaanand sandoh mohaapahaari
praseed praseed prabho manmathaari ||6||

Na yaavad umaanaath paadaaravindam
bhajanteeh loke pare vaa naraanaam |
na taavad sukham shaanti santaap naasham
praseed prabho sarva bhootaadhivaasam ||7||

Na jaanaami yogam japam naiva poojaam
na to’ham sadaa sarvadaa shambhu tubhyam |
jaraajanma duhkhaugh taatapyamaanam
prabho paahi aapannamaameesh shambho ||8||

Rudraashtakam idam proktam viprena harshotaye
ye pathanti naraa bhaktyaa teshaam shambho praseedati ||

Iti shree Rudraashtakam sampoornam ||

शिव रुद्राष्टकम का महत्व (Rudrastakam Mahatva)

शिव रुद्राष्टकम का महत्व इसलिए विशेष है क्योंकि यह भगवान शिव के निर्गुण और निराकार स्वरूप का वर्णन करता है। यह केवल स्तुति नहीं, बल्कि एक गूढ़ आध्यात्मिक दर्शन है। Namami Shamishan शब्द शिव को उस परम सत्ता के रूप में स्वीकार करता है जो जन्म-मृत्यु से परे है।

Rudrastakam का नियमित पाठ शिव भक्ति को गहराई देता है और व्यक्ति को अहंकार, भय और अज्ञान से मुक्त करने में सहायक माना जाता है। शिव पूजा में इस स्तोत्र का विशेष स्थान है।

शिव रुद्राष्टकम के लाभ (Shiv Rudrashtakam Benefits)

शिव रुद्राष्टकम के पाठ से मानसिक शांति और स्थिरता प्राप्त होती है। यह स्तोत्र मन को सांसारिक उलझनों से हटाकर आत्मचिंतन की ओर ले जाता है। Shiv Stotram के रूप में यह भय, तनाव और नकारात्मक विचारों को शांत करने में अत्यंत प्रभावी माना जाता है।

आध्यात्मिक रूप से, Rudrastakam आत्मा को शिव तत्व से जोड़ता है। नियमित पाठ करने से व्यक्ति में वैराग्य, धैर्य और विवेक का विकास होता है। शिव पूजा में इसका पाठ विशेष रूप से सोमवार, महाशिवरात्रि और प्रदोष व्रत के दिन अत्यंत फलदायी माना जाता है।

Read More on Bhaktidharm

Previous Post
Next Post

You May Also Like:

BhaktiDharm is a spiritual platform dedicated to spreading the essence of Sanatan Dharma. Discover powerful Hindu mantras, soulful aartis, traditional pooja vidhis, sacred festival stories, and timeless Ayurvedic wisdom.

Copyright © Bhaktidharm.com 2026 | Xperts Website